The Sundanese Comic Ririwa Nu Mawa Pati - An Intertext of Sundanese - Islam Cosmology

Kankan Kasmana, Setiawan Sabana, Iwan Gunawan, Hafiz Aziz Ahmad

Abstract


Ririwa nu Mawa Pati, the Sundanese strip comic with horror genre, published by “Mangle”, a Sundanese cultural magazine in West Java, 1922. The comic consist of material about belief in the supernatural being in the Sundanese society at that time. This research attempts to find expressions of Sundanese human death journey conception derived from oral literature of selected informants in the comics as an intertext in an effort to understand and interpret the comics in depth. This is a qualitative research, intertextual analysis is used to find representations of cultural texts embodied in selected comic elements. The results of the analysis reveal the existence of oral literature absorption (hypogram) in the form of core and development in the comic as transition work, present explicitly through storyline, comic element in the form of dialogue in word balloons, description panel, and visual scene of the characters. Comics become a representation of the view of the comic artist about the world around the visible (or tangible) and invisible (or intangible).

Ririwa nu Mawa Pati, komik strip Sunda bergenre horor diterbitkan oleh majalah sastra dan budaya Sunda Mangle di Jawa Barat tahun 1992. Komik ini sarat materi mengenai kepercayaan akan mahluk halus di masyarakat Sunda saat itu. Penelitian berupaya menemukan ungkapan konsep fase perjalanan kematian manusia Sunda yang berasal dari sastra lisan informan terpilih yang ada dalam komik sebagai sebuah interteks sebagai upaya agar dapat memahami dan memaknai komik secara mendalam. Penelitian bersifat kualitatif, analisis intertekstual digunakan untuk menemukan representasi teks budaya yang mewujud dalam unsur komik terpilih. Hasil analisis mengungkapkan adanya serapan satra lisan (hypogram) baik berupa inti maupun pengembangan dalam komik ini sebagai karya transisi, hadir secara tersurat melalui alur cerita, unsur teraga komik berupa dialog balon kata, panel keterangan, serta visual adegan para tokohnya. Komik menjadi representasi kosmologi Sunda dan pandangan komikus mengenai dunia sekitarnya baik yang kasat mata maupun yang tak terlihat. Kosmologi Sunda tidak hanya dipandang sebagai pemisahan dunia, namun difahami pula sebagai fase perjalanan kehidupan dan kematian manusia Sunda. 


Keywords


Comic; Intertextual; Sundanese Comic; Supernatural Being

Full Text:

PDF

References


Bonneff, Marcel. (1976), Komik Indonesia, Jakarta, Kepustakaan Populer Gramedia.

Danesi, Marcel. (2010), Pesan, Tanda, dan Makna: Buku teks dasar mengenai semiotika. Yogyakarta: Jalasutra.

Darsa, Undang U. & Ekadjati, Edi S., (2006), Gambaran Kosmologi Sunda, Bandung, Kiblat Buku Utama.

Hutomo, Suripan S., (1993), Merambah Matahari: Sastra dalam Perbandingan, Surabaya, Gaya Masa.

Kasmana, Kankan. (2018): The visuality of main characters and Sundanese horror visual grammer in comics Ririwa nu Mawa Pati, Opat Madhab Setan dan Kawin ka Kunti, Doctoral Dissertation, Institut Teknologi Bandung.

Kriyantono, Rachmat. (2012), Public Relations & Crisis Management: Critical public relations, etnografi kritis, dan kualitatif. Jakarta: Prenada Media.

Mustapa, Haji .Hasan. (2010), Adat Istiadat Sunda, Bandung, Alumni.

Nurgiantoro, Burhan. (2010), Teori Pengkajian Fiksi, Yogyakarta, Gadjah Mada University Press.

Piliang, Yasraf A., (2004), Posrealitas: Realitas kebudayaan dalam era postmetafisika. Yogyakarta, Jalasutra.

Pradopo, Rachmat D., (2003), Beberapa Teori Sastra, Metode Kritik, dan Penerapannya. Yogyakarta, Pustaka Pelajar.

Ratna, Nyoman K., (2010), Sastra & Cultural Studies: representasi fiksi & fakta, Yogyakarta, Pustaka Pelajar.

Riffaterre, Michael. (1978), Semiotic of Poetry, London, Metheun & Co. Ltd.

Sumardjo, Jakob. (2011), Sunda Pola Rasionalitas Budaya, Bandung, Kelir.

Suryalaga, H.R. Hidayat., (2009), Kasundaan. Rawayan Jati, Bandung,Yayasan Nurhidayah.




DOI: http://dx.doi.org/10.31091/mudra.v33i3.520

Article metrics

Abstract views : 147 | views : 120

Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Indexed By

Crossref logo DOAJ Google Scholar   BASE


Editorial Office

Mudra Jurnal Seni Budaya
Indonesia Institute of The Arts of Denpasar
Jalan Nusa Indah Denpasar 80235
Phone : +62-361-227316 ext : 159 Fax : +62-361-236100
Email : penerbitan@isi-dps.ac.id

Creative Commons License
Mudra Jurnal Seni Budaya is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.


hack forum forum hack hack forum recovery shell shell sitesi Mirror Zone Zone Mirror Zone Sitesi Defacer Mirror cisco nedir kiralık bahis siteleri instagram takipci hilesi instagram takipci hilesi bedava takipci hilesi instagram takipci satin al sosyal medya paneli smm bayi sistemi smm script satisi smm bayilik paneli Sosyal medya bayilik paneli

cami halısı cami halısı cami halıları Saflı Cami Halısı Yün Cami Halısı Duvardan Duvara Cami Halısı Akrilik Cami Halısı Polipropilen Cami Halısı Göbekli Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı cami halısı cami halısı cami halıları Karo Halısı Otel Halısı Yün Cami Halısı Ofis Halısı Yurt Halısı Kurs Halısı Göbekli Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı cami halısı cami halıları cami halısı cami halıları Saflı Cami Halısı Otel Halısı Yün Cami Halısı Akrilik Cami Halısı Polipropilen Cami Halısı Göbekli Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı Cami Süpürgesi Cami Halısı Yün Cami Halısı Cami Halı Desenleri cami halısı fiyatları

palyaço kiralama balon süsleme masa sandalye kiralama şark köşesi şark odası yörük çadır katı meyve sıkacağı meyve sıkacağı düğün orkestrası düğün orkestrası istanbul no touch lazer viagra sipariş viagra fiyatı viagra fiyatları viagra siparişi viagra siparişleri cialis sipariş cialis fiyatı cialis fiyatları cialis siparişi cialis satış wso shell indoxploit shell
su kaçağı tespiti fatih su kaçağı tespiti kadıköy su kaçağı bulma beykoz su kaçağı bulma Sultanbeyli su kaçağı bulma gebze su kaçağı bulma Ataşehir su kaçağı bulma eyüp su kaçağı tespiti Beyoğlu Su Kaçağı bulma Güngören su kaçağı tespiti esenler su kaçağı tespiti kağıthane su kaçağı bulma beylikdüzü su kaçağı tespiti küçükçekmece su kaçağı tespiti Gaziosmanpaşa su kaçağı bulma Şişli Su Kaçağı bulma Sultangazi Su Kaçağı Tespiti su kaçağı tespiti Su Kaçağı bulma
Evden eve nakliyat İstanbul Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat istanbul nakliyat istanbul evden Eve nakliyat sancaktepe evden eve nakliyat tuzla evden eve nakliyat
evden eve nakliyatistanbul evden eve nakliyatistanbul nakliyat
istanbul Evden Eve NakliyatEvden Eve Nakliyatistanbul Antalya Evden Eve Nakliyat

Evden Eve Nakliyatistanbul Nakliyatistanbul Evden Eve Nakliyat
evden eve nakliyat Eşya Ambalajlama Ofis Taşımacılığı Şehir İçi Nakliyat Şehirler Arası Nakliyat Eşya Depolama Hizmeti

Evden Eve Nakliyat Ucuz evden eve nakliyat istanbul Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat İSTANBUL ASANSÖRLÜ NAKLİYAT Parça eşya taşımacılığı Ofis taşımacılığı Şehirler Arası nakliyat istanbul şehiriçi nakliyat Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat Eşya Depolama istanbul evden eve nakliyat Şehir İçi Nakliyat Şehirler Arası Nakliyat Ofis Taşımacılığı MNG Evden Eve Nakliyat istanbul Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat istanbul evden eve nakliyat Eşya Depolama Ofis taşımacılığı Şehirler Arası nakliyat Şehir içi nakliyat Evden Eve Nakliyat istanbul evden eve nakliyat Eşya Depolama Ofis taşıma Evden Eve Nakliyat istanbul Evden Eve Nakliyat
paykasapaykasa bozumPaykasa Satın AlPaykasa Fiyatları
astropay astropay al astropay satın al astropay card astropay kart cashixir paykwik
ücretsiz hosting kurumsal hosting resseler hosting ucuz hosting sanal sunucu vds sanal sunucu vps
Ofis Taşımacılığı Okul Taşımacılığı Parça Eşya Taşıma Villa Taşımacılığı Arşiv Taşıma Çeyiz Taşıma Koli Taşıma Antika Taşımacılığı Beyaz Eşya Taşıma Depo Taşımacılığı Eşya Depolama Eşya Taşıma Elemanı Fuar Taşımacılığı Şehirlerarası Evden Eve Nakliyat Paletli Malzeme Taşımacılığı Fabrika Taşımacılığı Mobilya Taşımacılığı Makine Taşımacılığı Eşya Ambalajlama Ambar Nakliyat
Evden eve nakliyatEvden eve Taşımacılıkistanbul evden eve nakliyatistanbul evden eve nakliyeistanbul ev nakliyeKasko Sigortalı TaşımacılıkAsansörlü TaşımacılıkKağışdağı Evden Eve NakliyatKavacık Evden Eve NakliyatKüçükyalı Evden Eve NakliyatÇekmeköy Evden Eve Nakliyat istanbul asansörlü evden eve nakliyatKadıköy Evden Eve NakliyatYenidoğan Evden Eve NakliyatPendik Evden Eve NakliyatGöztepe Evden Eve NakliyatSamandıra Evden Eve NakliyatSancaktepe Evden Eve NakliyatTaşımacılık HizmetleriVilla TaşımacılığıNakliye ÜcretleriTaşıma Şirketleri İstanbul NakliyecilerNakliye FiyatlarıNakliye ŞirketleriNakliye Firmalarıİstanbul Ev TaşımaEv Taşıma Fiyatları