Archeological Site As The Idea Source In The Motif Development Of Batik Sragen

Mulyanto -

Abstract


Sragen Regency in Central Java Province, Indonesia, has an iconic archaeological site that centered in Sangiran area. This site has not been much explored as the idea source for the creation of motifs in batik craft production; whereas batik is one of the main products of Sragen Regency. This research aims to explore the usable elements of the archeological site that can be applied into the motif of batik. Participatory action research, focus group discussion, and creative development were used as research methodsas well as empowering batik craft industry. The research has beenconducted at Pilang Village, Sragen Regency, especially in Jalidin batik craftsman industry. The result of the research is the batik motif design that brings the concept of prehistoric elephant and bones. The concept is manifested in the elephant combined with bones motif and it is inserted in a machete (parang) pattern. Furthermore, the designed motif is then applied in short-sleeve shirt pattern and produced with several color variations, either using synthetic color or natural dyes. The designed motif is then generated into a batik sanggit in short-sleeves shirt mode.

Kabupaten Sragen, Propinsi Jawa Tengah memiliki situs kepurbakalaan yang berpusat di daerah Sangiran. Situs kepurbakalaan tersebut belum banyak digali untuk dijadikan sebagai sumber ide bagi penciptaan motif-motif dalam produk kriya batik ataupun kriya tekstil bermotif batik. Padahal kriya batik dan kriya tekstil bermotif batik merupakan salah satu produk unggulan Kabupaten Sragen. Tujuan riset ini adalah untuk mengusulkan motif batik yang baru bertolak dari inspirasi situs purbakala sebagai upaya untuk memberdayakan usaha kerajinan batik di Kabupaten Sragen. Metode yang digunakan untuk mencapai tujuan tersebut yaitu kaji tindak partisipatif, metode diskusi kelompok terfokus, dan pengembangan kreativitas pengrajin. Riset dilakukan di Desa Pilang, Sragen khususnya di usaha kerajinan batik Jalidin. Hasil riset yaitu berupa desain motif batik yang berbentuk binatang gajah dan tulang. Kemudian bentuk gajah dan tulang tersebut disusun dalam pola parang dan dibuat pada pola kemeja lengan pendek. Motif tersebut kemudian diproduksi dengan berbagai variasi warna, baik menggunakan zat warna sintetis maupun zat warna alam. Kain batik motif gajah kemudian dibuat menjadi kemeja lengan pendek yang motif-motifnya sanggit di beberapa bagian sambungan jahitan.


Keywords


archeology; motif; batik; sanggit

Full Text:

PDF

References


Doellah, Santoso. (2002). Batik: Pengaruh Zaman dan Lingkungan. Surakarta: PT Batik Danarhadi.

Gumulya, Devanny and Liony Amanda Lee. (2018). Pencarian Identitas Desain Lampu Gentur Cianjur dengan Pendekatan Teori Semiotik. Mudra, Jurnal Seni Budaya, 33(1), 35-47.

Kaufman, J. C. and R. J. Sternberg. Creativity. (2007). Journal of Change, 39(4) (July-August 2007), p.55-57.

Makki, Achmad Ibrahim, Resty Mayseptheny H., Wine Regyandhea Putri. (2017). Pengembangan desain motif kain tenun ikat Garut berdasarkan Indonesia trend forecasting. Arena Tekstil, 32(1), 35-40.

Mudjiman, Haris. (2012). Belajar Mandiri, Surakarta: UNS Press.

Mulyanto and Tjahjo Prabowo. (2016a). Pemberdayaan usaha kerajinan batik Jalidin di Sragen. Laporan Pengabdian [Report of Community Service], Surakarta: LPPM UNS.

Mulyanto, Narsen Afatara, Lili Hartono. (2016b). Desain pola motif tekstil bermotif sebagai upaya pemberdayan industri. Laporan penelitian [Report of Research]. Surakarta: LPPM UNS.

Prasetyowibowo, Bagas. (1998). Desain Produk Industri. Bandung: Yayasan Delapan Sepuluh.

Rizali, Nanang. (2006). Tinjauan Desain Tekstil. Surakarta: LPP UNS.

Rohmaya, Richah and Yulistiana. (2016). Batik Sendang Lamongan. E-Journal. Edisi Yudisium Periode Mei 2016 Pendidikan Tata Busana, Fakultas Teknik, Universitas Negeri Surabaya 5(2), 1-9.

Roojen, Pepin van. (2001). Batik Design. Amsterdam: The Pepin Press BV.

Salma, Irfa’ina Rohana, Anugrah Ariesahad Wibowo, and Yudi Satria. (2015). Kopi dan Kakao dalam kreasi motif batik khas Jember. Jurnal Dinamika Kerajinan dan Batik, 32(2), 63-72.

Salma, Irfa’ina Rohana and Edi Eskak. (2012). Kajian estetika desain batik khas Sleman “Semarak Salak”. Jurnal Dinamika Kerajinan dan Batik, 32(2), 1-8.

Sragen in number. (2015). Bappeda Sragen.

Suantara, Dermawati, Yusniar Siregar, Moekarto Moeliono. (2016). Karakteristik kain ATBM Dobby hasil pengembangan motif batik khas kota Bandung sebagai motif tenun ikat untuk kain kemeja. Arena Tekstil, 31(1), 17-22.

Susanto, Sewan S.K. (1980). Seni Kerajinan Batik Indonesia. Jakarta: Balai Penelitian Batik dan Kerajinan, Departemen Industri.




DOI: http://dx.doi.org/10.31091/mudra.v33i3.521

Article metrics

Abstract views : 105 | views : 71

Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Indexed By

Crossref logo DOAJ Google Scholar   BASE


Editorial Office

Mudra Jurnal Seni Budaya
Indonesia Institute of The Arts of Denpasar
Jalan Nusa Indah Denpasar 80235
Phone : +62-361-227316 ext : 159 Fax : +62-361-236100
Email : penerbitan@isi-dps.ac.id

Creative Commons License
Mudra Jurnal Seni Budaya is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.


hack forum forum hack hack forum recovery shell shell sitesi Mirror Zone Zone Mirror Zone Sitesi Defacer Mirror cisco nedir kiralık bahis siteleri instagram takipci hilesi instagram takipci hilesi bedava takipci hilesi instagram takipci satin al sosyal medya paneli smm bayi sistemi smm script satisi smm bayilik paneli Sosyal medya bayilik paneli

cami halısı cami halısı cami halıları Saflı Cami Halısı Yün Cami Halısı Duvardan Duvara Cami Halısı Akrilik Cami Halısı Polipropilen Cami Halısı Göbekli Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı cami halısı cami halısı cami halıları Karo Halısı Otel Halısı Yün Cami Halısı Ofis Halısı Yurt Halısı Kurs Halısı Göbekli Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı cami halısı cami halıları cami halısı cami halıları Saflı Cami Halısı Otel Halısı Yün Cami Halısı Akrilik Cami Halısı Polipropilen Cami Halısı Göbekli Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı Cami Süpürgesi Cami Halısı Yün Cami Halısı Cami Halı Desenleri cami halısı fiyatları

palyaço kiralama balon süsleme masa sandalye kiralama şark köşesi şark odası yörük çadır katı meyve sıkacağı meyve sıkacağı düğün orkestrası düğün orkestrası istanbul no touch lazer viagra sipariş viagra fiyatı viagra fiyatları viagra siparişi viagra siparişleri cialis sipariş cialis fiyatı cialis fiyatları cialis siparişi cialis satış wso shell indoxploit shell
su kaçağı tespiti fatih su kaçağı tespiti kadıköy su kaçağı bulma beykoz su kaçağı bulma Sultanbeyli su kaçağı bulma gebze su kaçağı bulma Ataşehir su kaçağı bulma eyüp su kaçağı tespiti Beyoğlu Su Kaçağı bulma Güngören su kaçağı tespiti esenler su kaçağı tespiti kağıthane su kaçağı bulma beylikdüzü su kaçağı tespiti küçükçekmece su kaçağı tespiti Gaziosmanpaşa su kaçağı bulma Şişli Su Kaçağı bulma Sultangazi Su Kaçağı Tespiti su kaçağı tespiti Su Kaçağı bulma
Evden eve nakliyat İstanbul Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat istanbul nakliyat istanbul evden Eve nakliyat sancaktepe evden eve nakliyat tuzla evden eve nakliyat
evden eve nakliyatistanbul evden eve nakliyatistanbul nakliyat
istanbul Evden Eve NakliyatEvden Eve Nakliyatistanbul Antalya Evden Eve Nakliyat

Evden Eve Nakliyatistanbul Nakliyatistanbul Evden Eve Nakliyat
evden eve nakliyat Eşya Ambalajlama Ofis Taşımacılığı Şehir İçi Nakliyat Şehirler Arası Nakliyat Eşya Depolama Hizmeti

Evden Eve Nakliyat Ucuz evden eve nakliyat istanbul Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat İSTANBUL ASANSÖRLÜ NAKLİYAT Parça eşya taşımacılığı Ofis taşımacılığı Şehirler Arası nakliyat istanbul şehiriçi nakliyat Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat Eşya Depolama istanbul evden eve nakliyat Şehir İçi Nakliyat Şehirler Arası Nakliyat Ofis Taşımacılığı MNG Evden Eve Nakliyat istanbul Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat Evden Eve Nakliyat istanbul evden eve nakliyat Eşya Depolama Ofis taşımacılığı Şehirler Arası nakliyat Şehir içi nakliyat Evden Eve Nakliyat istanbul evden eve nakliyat Eşya Depolama Ofis taşıma Evden Eve Nakliyat istanbul Evden Eve Nakliyat
paykasapaykasa bozumPaykasa Satın AlPaykasa Fiyatları
astropay astropay al astropay satın al astropay card astropay kart cashixir paykwik
ücretsiz hosting kurumsal hosting resseler hosting ucuz hosting sanal sunucu vds sanal sunucu vps
Ofis Taşımacılığı Okul Taşımacılığı Parça Eşya Taşıma Villa Taşımacılığı Arşiv Taşıma Çeyiz Taşıma Koli Taşıma Antika Taşımacılığı Beyaz Eşya Taşıma Depo Taşımacılığı Eşya Depolama Eşya Taşıma Elemanı Fuar Taşımacılığı Şehirlerarası Evden Eve Nakliyat Paletli Malzeme Taşımacılığı Fabrika Taşımacılığı Mobilya Taşımacılığı Makine Taşımacılığı Eşya Ambalajlama Ambar Nakliyat
Evden eve nakliyatEvden eve Taşımacılıkistanbul evden eve nakliyatistanbul evden eve nakliyeistanbul ev nakliyeKasko Sigortalı TaşımacılıkAsansörlü TaşımacılıkKağışdağı Evden Eve NakliyatKavacık Evden Eve NakliyatKüçükyalı Evden Eve NakliyatÇekmeköy Evden Eve Nakliyat istanbul asansörlü evden eve nakliyatKadıköy Evden Eve NakliyatYenidoğan Evden Eve NakliyatPendik Evden Eve NakliyatGöztepe Evden Eve NakliyatSamandıra Evden Eve NakliyatSancaktepe Evden Eve NakliyatTaşımacılık HizmetleriVilla TaşımacılığıNakliye ÜcretleriTaşıma Şirketleri İstanbul NakliyecilerNakliye FiyatlarıNakliye ŞirketleriNakliye Firmalarıİstanbul Ev TaşımaEv Taşıma Fiyatları